Tìm hiểu công nghệ củ loa Dual Concentric™ của Tannoy

AI tóm tắt bài viết này:

Pro Sound Việt Nam 1 giờ trước 3 lượt xem

Trong lịch sử ngành công nghiệp âm thanh thế giới, Tannoy (Anh Quốc) là một trong những thương hiệu lâu đời và kính trọng nhất.

Sức ảnh hưởng của Tannoy lớn đến mức tại Anh, từ "Tannoy" từng được đưa vào từ điển Oxford như một danh từ chung để chỉ hệ thống loa phóng thanh.

Bí mật tạo nên chất âm quý tộc, nhạc tính và trường tồn qua nhiều thập kỷ của hãng chính là Dual Concentric™ – công nghệ củ loa đồng trục độc quyền mang tính biểu tượng. Cùng Pro Sound Việt Nam đi sâu vào tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của phát minh vĩ đại này qua bài viết dưới đây.

1. Công nghệ củ loa Dual Concentric™ là gì?

Dual Concentric™ là công nghệ thiết kế củ loa đồng trục độc quyền do kỹ sư trưởng Ronald Hastings Rackham của Tannoy phát minh vào năm 1947. Công nghệ này tích hợp củ loa Tweeter (loa treble) nằm sâu chính giữa tâm và đồng trục hoàn toàn với củ loa Woofer (loa bass/mid) trên cùng một cấu trúc.

Khác với các dòng loa thông thường bố trí các củ loa nằm tách rời nhau trên bề mặt thùng, Dual Concentric™ hướng tới triết lý Nguồn âm điểm duy nhất (Single Point Source). Điều này giúp toàn bộ các dải tần số từ trầm đến cao đều được phát ra từ một điểm duy nhất trong không gian.

2. Cấu tạo và cơ chế vận hành độc đáo của Dual Concentric™

Điểm làm nên sự khác biệt hoàn toàn của Tannoy Dual Concentric™ so với các cấu trúc đồng trục thông thường nằm ở hệ thống ống dẫn sóng và cơ chế chia sẻ không gian:

Hệ thống ống dẫn sóng Pepperpot hoặc Tulip Waveguide: Củ loa Tweeter nén (compression driver) sử dụng màng vòm bằng hợp kim duralumin được đặt ẩn sâu phía sau nam châm của loa Woofer. Âm thanh dải cao sẽ được phóng ra ngoài qua một hệ thống ống dẫn hướng có lỗ li ti giống như lọ tiêu (Pepperpot) hoặc hình bông hoa tulip (Tulip Waveguide).
Màng loa Woofer đóng vai trò họng kèn mở rộng: Khi sóng âm dải cao đi ra khỏi ống dẫn sóng, nó sẽ tiếp tục lan tỏa dọc theo biên độ cong của màng loa Woofer phía ngoài. Lúc này, màng loa Woofer đóng vai trò như một họng kèn (horn) tự nhiên, giúp khuếch đại và định hình góc phủ cho tiếng treble.
Hệ thống nam châm chung lực từ cực mạnh: Thay vì sử dụng hai hệ thống nam châm riêng lẻ, thiết kế cổ điển của Dual Concentric™ sử dụng một khối nam châm lớn (thường là nam châm Alnico hoặc Ferrite cao cấp) để cung cấp từ trường cho cả hai cuộn voice coil, đảm bảo sự đồng bộ tối đa về năng lượng.

3. Những ưu điểm vượt trội của củ loa Tannoy Dual Concentric™

Nhờ cấu trúc vật lý được tính toán chuẩn xác, công nghệ Dual Concentric™ mang lại những đặc tính âm thanh mà các hệ thống loa nhiều đường tiếng truyền thống khó lòng đạt được:

Đồng pha tuyệt đối (Perfect Phase Coherence)

Trên các dòng loa thông thường, do loa treble và loa bass đặt cách nhau một khoảng, sóng âm của hai dải tần này sẽ đến tai người nghe ở hai thời điểm khác nhau, gây ra hiện tượng lệch pha và nhòe âm. Với Dual Concentric™,

khoảng cách này được triệt tiêu hoàn toàn. Âm thanh đồng thời xuất phát từ một tâm điểm, giúp các dải tần hòa quyện tuyến tính, mang lại độ chân thực và nhạc tính cao nhất.

Hình ảnh âm thanh sống động và chính xác (Acoustic Imaging)

Nhờ nguyên lý nguồn âm điểm, củ loa đồng trục của Tannoy có khả năng tái tạo không gian sân khấu ba chiều (soundstage) xuất sắc. Người nghe có thể dễ dàng "nhìn" thấy vị trí của ca sĩ đang đứng giữa sân khấu, tiếng miết dây đàn guitar bên cánh trái, hay tiếng bộ gõ vang lên từ phía sau một cách rõ nét.

Góc phủ âm rộng và đồng đều

Sự phối hợp giữa họng dẫn sóng độc quyền và màng loa Woofer giúp dải cao của loa Tannoy lan tỏa đồng đều ra không gian theo cả trục ngang lẫn trục dọc. Điều này giúp mở rộng "điểm ngọt" (Sweet Spot). Khán giả không cần phải ngồi cố định ở một vị trí chính diện mà vẫn thưởng thức được chất âm trọn vẹn, chi tiết.

4. Ứng dụng thực tế của dòng loa Dual Concentric™

Trải qua gần 80 năm không ngừng cải tiến, công nghệ Dual Concentric™ vẫn là linh hồn trên các dòng sản phẩm huyền thoại của Tannoy:

Dòng loa hi-end Tannoy Prestige GR (Westminster, Canterbury, Stirling...): Những tuyệt tác âm thanh mang phong cách cổ điển, quý tộc Anh Quốc, là đích đến của mọi audiophile đam mê nhạc trữ tình, jazz, vocal và nhạc cổ điển.
Dòng loa kiểm âm phòng thu (Studio Monitor): Các thế hệ loa kiểm âm huyền thoại của Tannoy sử dụng công nghệ đồng trục này để cung cấp độ chính xác tuyệt đối về pha cho các kỹ sư âm thanh khi mix và master bài hát.

5. Kết luận

Công nghệ củ loa đồng trục Tannoy Dual Concentric™ là một trong những phát minh vĩ đại nhất, đặt nền móng cho triết lý nguồn âm điểm trong ngành điện thanh thế giới. Khả năng đồng pha hoàn hảo cùng việc tái hiện không gian âm nhạc chân thực chính là lý do vì sao công nghệ này vẫn luôn giữ vững vị thế tôn nghiêm sau gần một thế kỷ.